پایان دنیا و نظریه بازیها

چیزی نمانده بود که سیاستمداران و جنگ سالاران بساط زندگی را از روی زمین جمع کنند که مهندسان و دانشمندان دست به کار شدند.

بحران موشکی کوبا را می گویم. سال 1961.
شوروی موشکهای کوتاه برد اتمی خود را در کوبای کمونیست مستقر ساخت. ولی با عکس العمل شدید آمریکا روبرو شد.
آمریکا تهدید کرد که اگر در مدت چند روز شوروی موشکهایش را بازنگرداند به کوبا حمله خواهد کرد و در آن سوی زمین روسها نیز تهدید های مشابهی را مطرح ساختند.
نیروی در یایی آمریکا کشور کوبا را محاصره کرد. و در پی آن روسها نیز چندین ناو جنگی به منطقه فرستادند. وضعیت عجیبی بود. دو طرف تهدید های اتمی بسیار جدی می کردند. جهان در آستانه نابودی بود. ارتشهای جهان در حال آماده باش بودند و خبر گزاری ها و رسانه ها تمام وقت خود را به این موضوع اختصاص داده بودند.

مردم زمین در همه کشور ها باورشان شده بود که این بار جنگ یعنی نابودی زندگی.
و مشکل اینجا بود که جدی جدی داشت جنگ می شد.

اما دانشمندان درست در اوج نا امیدی مردم جهان ، نا امید نشدند. نظریه بازی ها یا Game Theory بکار آمد.

در این میان یک دانشمند اسرائیلی از دانشگاه اورشلیم نقش بسیار مهمی داشت. وی که رابرت آمان نام داشت بعدها یعنی در سال 2005 برنده جایزه نوبل گردید.

موضوع ساده بود. اوایل دهه 60 تمایل زیادی در آمریکا برای ساختن پناهگاههای اتمی وجود داشت.
این اقدام از نظر روسها یک اقدام شدیدا تهاجمی به حساب می آمد. امروزه با کمک نظریه بازی ها یا (Game Teory) آن را بهتر میتوان درک کرد.

چرا ساختن پناهگاه یک اقدام تهاجمی است ؟
پاسخ : چون از یک حمله اتمی در هراسید.
چرا از یک حمله اتمی در هراسید ؟
چون میخواهید به طرف مقابل حمله کنید و نگران تلافی او هستید.
اگر پناهگاه نسازید پس خود را در معرض حمله قرار داده اید و برای جلوگیری از حمله او باید حمله نکنید!
مسخره است اما این واقعیت آن روزها بود.

ساختن پناهگاه هسته ای = کاهش هزینه جنگ = افزایش تمایل برای آغاز آن.

این بار جهان از خطر نابودی نجات یافت چون در نیمکره غربی سیاستمداران و جنگ سالاران گوشی شنوا برای شنیدن حرفهای دانشمندان خود داشتند.  آیا این چیزی جز قدرت دموکراسی بود ؟

کلید: نظریه بازی ها بحران موشکی کوبا بمب اتم هسته ای موشک کوبا آمریکا نظریه بازیها Game Tehory اتمی قدرت جنگ نظریه بازیها

مفهوم اساسی کایزن در اجرا

رقابت و تلاش برای بهتر بودن ، و بهتر زیستن پیشینه ای به اندازه تاریخ دارد.
در دنیای صنعتی تلاش برای بهتر تولید کردن به معنای تلاش برای بقاست.
به طور کلی دو دسته رویکرد یا متد اساسی، برای بهینه سازی وجود دارد.

• نخست روشهای بهینه سازی ریاضی که مبتنی بر آمار و پژوهش عملیاتی (OR) هستند.
• دوم روشهای هیوریستیک (Heuristic) یا نوآورانه.

روشهای مدیریت ژاپنی اعم از نظام پنج اس (5S) یا کایزن - کانبان و غیره همگی را میتوان در دسته دوم جای داد.
از همین روست که به نظر بدیهی و پیش پا افتاده می رسند. مفهوم عمیق بهبود مستمر گرچه ساده به چشم می آید اما در واقع سختی های نهفته ای در خود دارد.
مدیران تویوتا مشکل ترین جنبه کایزن را چنین تعریف می کنند:
مشکل ، یافتن مشکل هاست!

روشهای هیوریستیک همگی بر اساس تجربه و مشاهده های مستقیم و اغلب با سعی و خطا پایه ریزی شده اند.
شاید به همین دلیل است که مفاهیم اساسی همگی آنها بسیار درگیر با هم می باشد.
پیاده سازی JIT بدون عبور از 5S به نظر ناممکن میرسد. بدون مشارکت فعال همه سطوح سازمان نیز، کایزن جایگاهی ندارد.
پیاده سازی سیستمی که لحظه به لحظه به دنبال اشکالهای درونی خود باشد و در عین حال از محیط خود غافل نگردد شاید در سخن ساده باشد، اما در اجرا بی گمان چنین نیست.
می گویند کارگر ژاپنی نه تنها از دستهای خود ، بلکه از مغز خود هم استفاده می کند !
کایزن ، تولید ناب ، سیستم پنج اس و کاهش سطح موجودی ها (Jit or Stockless) ، همگی یعنی یک چیز:
تولید با کمک اندیشه یا به قول بیل گیتس : کسب و کار بر بال اندیشه.

در این رابطه مصاحبه مدیر شرکت تویوتا در آمریکا را هم بخوانید

کلید: کایزن کانبان تولید بدون موجودی مدیریت ژاپنی کایزن اجرا و پیاده سازی کایزن کايزن مدیریت علمی مهندسی صنایع فارسی ایران مقاله ترجمه مصاحبه